NerfwerkMateriaal, verbinding & bewaringContact
Leeswijzer
03

Massief & multiplex

Massief hout en multiplex: dezelfde oorsprong, andere opbouw

Een houten oppervlak vertelt niet altijd hoe het materiaal eronder is opgebouwd. De rand van een plaat kan meer laten zien.

01

Van een stuk hout naar lagen fineer

Een massief houten onderdeel behoudt de doorlopende houtstructuur van het stuk waaruit het is gemaakt. Multiplex is een samengesteld materiaal: dunne houtlagen, fineer, worden tot een plaat verlijmd. De houtstructuur is nog steeds aanwezig, maar de fabrikant ordent de lagen. Daarmee ontstaan andere eigenschappen dan bij één massief stuk. Het Wood Handbook plaatst multiplex in een bredere familie van houtproducten waarin onder meer vezels, deeltjes of fineer opnieuw worden samengebracht. Die materialen zijn onderling niet hetzelfde. Het woord plaatmateriaal geeft daarom slechts een eerste categorie aan; de interne opbouw vertelt veel meer over het product.

Bronnen bij dit onderdeel: US Forest Products Laboratory — samengestelde houtmaterialen

02

Kruisende lagen veranderen het gedrag

Bij gebruikelijk multiplex wisselt de vezelrichting tussen de lagen. Die kruiselingse opbouw beperkt de verschillen tussen het gedrag in de lengte- en breedterichting van de plaat. Het materiaal is daardoor in zijn vlak doorgaans maatvaster dan een vergelijkbaar massief houten vlak. Dat betekent niet dat iedere richting of iedere plaat dezelfde eigenschappen heeft. De kwaliteit van het fineer, de laagopbouw en de verlijming spelen mee. Wie alleen de zichtzijde beoordeelt, mist dus informatie. Een mooi dekfineer kan iets vertellen over het uiterlijk, terwijl de samenstelling van de volledige plaat belangrijk is voor de manier waarop die functioneert.

Bronnen bij dit onderdeel: US Forest Products Laboratory — samengestelde houtmaterialen · APA — opbouw en eigenschappen van plywood

03

Een materiaalnaam is geen complete specificatie

De technische organisatie APA onderscheidt bij multiplex onder meer fineerkwaliteit, uiterlijk, beoogd gebruik en de eigenschappen van de lijmverbinding. Dat zijn verschillende beoordelingspunten. Een aanduiding over de vochtbestendigheid van de verlijming is bijvoorbeeld geen algemene uitspraak over weerstand tegen houtaantasting. Ook een aantrekkelijke zichtzijde bewijst op zichzelf geen bepaalde constructieve prestatie. Voor het begrijpen van een meubel of bouwdeel helpt het om drie vragen uit elkaar te houden: hoe is het opgebouwd, welk uiterlijk is gewenst en voor welke omstandigheden is het product beschreven? Massief hout en multiplex bieden verschillende mogelijkheden. Een algemene winnaar aanwijzen doet te weinig recht aan de eigenschappen van het concrete onderdeel.

Bronnen bij dit onderdeel: APA — opbouw en eigenschappen van plywood

Bronnen en afbakening

Deze uitleg is gebaseerd op de onderstaande primaire bronnen. De controledatum beschrijft de gebruikte versie; publicaties en voorschriften kunnen later veranderen.

Een passage laten corrigeren? Bekijk de werkwijze voor correcties.